Vì sao điều hòa trung tâm VRV/VRF chuyển sang gas R-32 chậm hơn máy lạnh dân dụng?

Vì sao điều hòa trung tâm VRV/VRF chuyển sang gas R-32 chậm hơn máy lạnh dân dụng?

Trong thực tế thi công và vận hành hệ thống điều hòa, nhiều anh em kỹ thuật đều thấy một điều:
Máy lạnh treo tường đã dùng R-32 khá lâu, nhưng các hệ VRV/VRF công suất lớn vẫn chủ yếu dùng R-410A.

Nguyên nhân không phải vì hãng chưa làm được, mà chủ yếu liên quan đến an toàn, kỹ thuật đường ống và quy chuẩn công trình.

1. R-32 là gas có khả năng cháy nhẹ

R-32 thuộc nhóm A2L – hơi dễ cháy.

• Với máy treo tường:
  Mỗi máy chỉ nạp khoảng 1–2 kg gas, nếu rò rỉ thì lượng gas trong phòng vẫn thấp, khó đạt đến mức bắt cháy.

• Với hệ VRV/VRF:
  Một hệ thống cho cả tòa nhà có thể chứa vài chục đến hơn 100 kg gas.

Nếu có sự cố rò rỉ trong không gian kín như phòng ngủ khách sạn hoặc phòng nhỏ, nồng độ gas có thể tăng nhanh và vượt ngưỡng an toàn, gây rủi ro cháy nổ.

Đây là lý do lớn nhất khiến các hãng phải rất thận trọng.

2. Áp suất làm việc và hệ thống đường ống lớn

R-32 có áp suất làm việc cao hơn R-410A.

Trong khi đó:

• Hệ VRV/VRF có đường ống rất dài (có thể vài trăm mét)

• Có rất nhiều mối hàn và mối nối

• Chia nhánh qua nhiều bộ chia gas

Vì vậy nếu dùng R-32 thì:

• Ống đồng có thể phải dày hơn

• Yêu cầu hàn ống và kiểm tra rò rỉ nghiêm ngặt hơn

• Hệ thống bảo vệ phải thiết kế lại

So với một máy lạnh đơn lẻ, việc kiểm soát rò rỉ trên hệ thống lớn phức tạp hơn rất nhiều.

Vì sao điều hòa trung tâm VRV/VRF chậm chuyển từ gas R410A sang R32 ??

3. Quy định PCCC và tiêu chuẩn xây dựng

Nhiều quốc gia có quy định chặt chẽ về lượng môi chất lạnh dễ cháy trong công trình.

Nếu dùng R-32 cho VRV/VRF thì thường phải:

• Lắp cảm biến rò rỉ gas

• Có van chặn tự động

• Một số trường hợp phải giới hạn lượng gas trong từng khu vực

Những thiết bị này làm cho:

• Chi phí lắp đặt tăng

• Thi công phức tạp hơn

Vì vậy nhiều chủ đầu tư vẫn chọn R-410A (nhóm A1 – không cháy) để đảm bảo an toàn và dễ nghiệm thu PCCC.

4. Vấn đề máy nén và dầu bôi trơn

R-32 là môi chất đơn, nhưng để dùng cho hệ VRV/VRF công suất lớn thì:

• Máy nén biến tần phải thiết kế lại

• Dầu bôi trơn phải tương thích

• Dàn trao đổi nhiệt cũng phải tối ưu lại

Các hãng thường phải test độ bền nhiều năm (5–10 năm) trước khi đưa ra thị trường.

5. Thực tế hiện nay

Việc chuyển đổi vẫn đang diễn ra nhưng khá chậm.

Ví dụ:

• Daikin VRV 5 đã được bán tại một số thị trường châu Âu và có hệ thống kiểm soát rò rỉ gas rất phức tạp.

• Một số công trình lớn chuyển sang hệ Chiller nước, đưa nước lạnh vào dàn coil trong phòng thay vì đưa gas trực tiếp để tăng mức độ an toàn.

Kết luận

Trong các công trình lớn như khách sạn, trung tâm thương mại, văn phòng:

• R-410A vẫn được dùng phổ biến

• Vì không cháy (A1) nên dễ đáp ứng yêu cầu an toàn và PCCC

• Chủ đầu tư và nhà thầu cũng yên tâm hơn khi vận hành lâu dài

Còn R-32 chắc chắn sẽ tăng dần trong tương lai, nhưng với hệ VRV/VRF thì quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra chậm và rất thận trọng.